نصب الکتروموتور شناور یکی از مراحل کلیدی در راهاندازی پمپهای چاه عمیق و نیمهعمیق است که نقش مهمی در عملکرد بهینه و عمر مفید تجهیزات دارد. اگر این مرحله بهدرستی انجام نشود، ممکن است پمپ دچار آسیبهای جدی شود یا حتی کارایی سیستم به شدت کاهش یابد. بسته به توان موتور، روشهای مختلفی برای راهاندازی پمپهای شناور وجود دارد؛ از جمله روش مستقیم (تکضرب) برای موتورها با توان پایین، ستاره – مثلث برای توانهای متوسط و بالا و استفاده از سافت استارتر یا درایو برای کنترل بهتر جریان راهاندازی. بهویژه سافت استارتر به دلیل راهاندازی نرم و بدون شوک، انتخابی هوشمندانه برای حفظ سلامت موتور و تجهیزات است. اگر قصد خرید یک موتور قابل اعتماد برای پمپ شناور خود دارید، خرید الکتروموتور AC با کیفیت بالا میتواند تضمینکننده عملکرد طولانیمدت و راندمان بهینه سیستم باشد. در این میان، رعایت برخی نکات مهم در اولین راهاندازی پمپ شناور، اهمیت ویژهای دارد که در ادامه این مقاله به آنها خواهیم پرداخت.
روش های راه اندازی و نصب الکتروموتور شناور
راه اندازی و نصب الکتروموتور شناور نقش مهمی در افزایش طول عمر و بهینهسازی عملکرد آنها دارد. در ادامه به بررسی چند روش رایج برای راهاندازی الکتروموتورهای شناور میپردازیم:
راه اندازی به روش مستقیم | Direct on line starting
الکتروموتورهای بهکار رفته در پمپهای شناور دارای توانهای متنوعی هستند که از 1.5 کیلو وات شروع شده و تا 350 کیلو وات ادامه مییابند. پمپهایی با توان پایین مانند 1.5، 2.2، 3، 3.7، 5.5 و 7.5 کیلو وات معمولا با دو کابل سه رشتهای راهاندازی میشوند و بهترین روش برای راهاندازی این دسته از پمپها، روش مستقیم یا تکضرب (DOL) است. روش DOL که مخفف Direct On Line Starting میباشد، سادهترین و رایجترین روش برای راهاندازی پمپهای شناور کوچک محسوب میشود. در این روش، موتور با ولتاژ کامل وارد مدار میشود که باعث تولید گشتاور بالا در لحظهی راهاندازی و در نتیجه راهاندازی سریع الکتروموتور خواهد شد. البته باید توجه داشت که این روش موجب افزایش جریان لحظهای در شبکه میشود؛ به طوری که جریان راهاندازی ممکن است به 5 تا 8 برابر جریان نامی برسد.
یکی از نکات فنی مهم در نصب الکتروموتور شناور، استفاده از کابل برق مناسب و استاندارد است. کابلهایی که به صورت کارخانهای روی الکتروموتورها نصب میشوند، معمولا کوتاه هستند و برای نصب نهایی پمپ در عمق چاه کافی نیستند. به همین دلیل، لازم است از کابلهای اضافی با طول مناسب استفاده شود. در این مرحله، انتخاب کابل با قطر مناسب اهمیت زیادی دارد، چرا که باید متناسب با توان مصرفی موتور، میزان جریان عبوری و فاصلهی نصب باشد. استفاده از کابل نامناسب میتواند منجر به افت ولتاژ، گرم شدن کابل و در نهایت آسیب به الکتروموتور شود.
بیشتر بخوانید: راهنمای انتخاب الکتروموتور
راه اندازی به روش ستاره | مثلث (Ү/ Δ)
در نصب الکتروموتور شناور با قدرت 9.2 کیلووات به بالا، معمولا از دو کابل سهرشتهای استفاده میشود. برای راهاندازی این نوع پمپها، روش ستاره – مثلث گزینهای مناسب و ایمن است که نیاز به یک تابلو برق و موتور دارد. در این حالت، یک کابل از تابلو به موتور و کابل دیگر از موتور به تابلو متصل میشود تا کنترل و حفاظت تجهیزات به درستی انجام گیرد.
در فرآیند نصب الکتروموتور شناور، استفاده از کابل اضافی برای اتصال موتور به تابلو برق الزامی است. انتخاب سایز کابل باید با توجه به توان موتور و فاصله آن تا تابلو برق انجام شود تا از افت ولتاژ و آسیب به سیستم جلوگیری شود. رعایت این نکات، باعث افزایش ایمنی، عمر مفید و عملکرد بهینه الکتروپمپ خواهد شد.
راه اندازی پمپ شناور به روش سافت استارتر
موتورها هنگام شتابگیری سریع و رسیدن به سرعت کامل، معمولا به جریان زیادی برای راهاندازی نیاز دارند. در فرآیند نصب الکتروموتور شناور، استفاده از سافت استارتر یک راهکار موثر برای جلوگیری از هجوم ناگهانی جریان به موتور است. سافت استارتر یک دستگاه حالت جامد (Solid-State System) است که با کاهش جریان اولیه و افت ولتاژ هنگام راهاندازی، از آسیبهای احتمالی به موتورهای الکتریکی AC جلوگیری میکند. این دستگاه با ایجاد یک شیب ولتاژی نرم، باعث میشود موتور بهصورت تدریجی و بدون شوک به سرعت کامل برسد.
در نصب الکتروموتور شناور، سافت استارتر قابل استفاده برای تمامی پمپها با قدرت موتور کم، متوسط و بالا است. این دستگاه قادر است یک تا سه فاز را کنترل کند که در کنترل سهفاز، عملکرد بهتری خواهد داشت. همچنین، به کمک این راهانداز میتوان از نوسانات فشار در سیستمهای لولهکشی که ناشی از تغییر ناگهانی جهت جریان سیال هستند، جلوگیری کرد. استفاده از سافت استارتر در نصب الکتروموتور شناور، راهاندازی ایمن و افزایش طول عمر سیستم را تضمین میکند.
راه اندازی الکتروموتور با اینورتر
در نحوه نصب الکتروموتور شناور، استفاده از اینورتر (درایو) روشی هوشمندانه برای کنترل دور موتور و بهینهسازی عملکرد آن است. این دستگاه با تبدیل ولتاژ DC به AC، سرعت مناسب راهاندازی را بهصورت اتوماتیک تنظیم میکند و از بروز جریان هجومی اولیه جلوگیری میکند. اینورتر همچنین هنگام توقف موتور، از وارد شدن ضربه و آسیب به تجهیزات جلوگیری مینماید. بهرهگیری از اینورتر در نصب الکتروموتور شناور، باعث افزایش طول عمر موتور و کاهش استهلاک سیستم میشود.
نکات نصب الکتروموتور شناور
راهاندازی صحیح و اصولی نصب الکتروموتور شناور، نقش بسیار مهمی در افزایش طول عمر و بهبود کارایی این دستگاهها دارد. در ادامه به چند نکته کلیدی در استفاده از روشهای راهاندازی پمپ شناور و بهرهبرداری اصولی از آنها اشاره میکنیم:
بیشتر بخوانید: کاربرد الکتروموتور
- از بهکارگیری کابلهای دستگاه به عنوان دستگیره جهت جابجایی پمپ شناور خودداری کنید.
- قبل از راهاندازی، حتما اطمینان حاصل کنید که محفظه پمپ به طور کامل از آب پر شده باشد تا پروانه دستگاه آسیب نبیند.
- تمام اتصالات الکتریکی و مکانیکی دستگاه را به دقت بررسی کنید و از استحکام و محکم بودن آنها اطمینان یابید.
- ابتدا شیر خروجی پمپ را بسته و سپس موتور را روشن نمایید. پس از اطمینان از عملکرد صحیح موتور، شیر خروجی را به آرامی باز کنید و توجه داشته باشید که موتور را طولانیمدت با شیر بسته روشن نکنید.
- از راهاندازی موتور با فرکانسی کمتر از حداقل فرکانس مجاز خودداری کنید. مدت زمان لازم برای رسیدن از حالت سکون به حداقل فرکانس مجاز نباید از 2 ساعت بیشتر شود.
- پمپ را قبل از راهاندازی حداقل به مدت 30 دقیقه به صورت عمودی در محل نصب قرار دهید تا حبابهای هوا از آن خارج شوند.
- جریان راهاندازی در هر سه فاز را اندازهگیری کرده و با جریان الکتریکی مقایسه کنید. جریان راهاندازی نباید بیش از 5% از جریان الکتریکی بیشتر باشد.
- بیمتال را بر اساس روش راهاندازی تنظیم کنید؛ در روش مستقیم روی جریان نامی و در روش ستاره-مثلث روی 58 برابر جریان نامی تنظیم شود. زمان حالت ستاره در روش ستاره-مثلث حدود 3 تا 4 ثانیه در نظر گرفته شود.
- هر شش ماه یکبار قطعات تابلو برق و اتصالات الکتریکی را بررسی و در صورت نیاز تعمیر یا تعویض نمایید.
- پمپ را به صورت دورهای و منظم سرویس کنید تا از خرابیهای جبرانناپذیر جلوگیری شود.
- قبل از نصب، محفظه داخلی پمپ را با آب تمیز شستشو دهید و از وجود هرگونه ماده خارجی مانند ماسه، اسید یا مواد شیمیایی پاک کنید. برای این کار از دو درپوش تعبیه شده روی قسمت اتصال الکتروموتور به پمپ استفاده کنید.
- هنگام نصب پمپ در چاه، حتما آن را به صورت عمودی قرار دهید.
- اطمینان حاصل کنید که پمپ به طور کامل در آب غوطهور باشد، زیرا آب به عنوان خنککننده موتور عمل کرده و از سوختن آن جلوگیری میکند.
- در اولین راهاندازی، شیر فلکه را به آرامی باز کنید و پمپ را به مدت کوتاهی روشن نگه دارید، سپس میزان ماسه موجود در آب خروجی را بررسی کنید.
- میزان ماسه در آبی که پمپ در آن کار میکند نباید از 25 گرم در متر مکعب بیشتر باشد، زیرا وجود ماسه زیاد یا سایر ذرات باعث آسیب جدی به پمپ خواهد شد.
این نکات به شما کمک میکند تا نصب الکتروموتور شناور با روشهای اصولی و صحیح انجام شود و دستگاه شما بیشترین بازده و طول عمر را داشته باشد.
سخن آخر
در نهایت، نصب صحیح و اصولی الکتروموتور شناور، پایهگذار عملکردی پایدار و مطمئن برای مجموعههای پمپاژ آب است. مجموعه الکتروآتا با تاکید بر دقت در مراحل نصب، راهاندازی و بهرهبرداری، همواره در کنار شماست تا از حداکثر عمر مفید و بازدهی این تجهیزات بهرهمند شوید. رعایت جزئیترین نکات فنی، از بروز خسارات جدی جلوگیری کرده و سرمایهگذاری شما را حفظ میکند. برای مشاوره تخصصی و دریافت خدمات نصب استاندارد، با تیم فنی مجرب الکتروآتا در ارتباط باشید.
سوالات متداول
مراحل اصلی راهاندازی پمپ شناور چیست؟
مراحل اصلی نصب شامل انتخاب صحیح پمپ، نصب کابلها، تست اولیه عملکرد و رعایت نکات ایمنی است.
چه زمانی نیاز به سرویس یا تعمیر الکتروموتور شناور است؟
هنگامی که پمپ شناور صدای غیرعادی دارد، فشار آب افت میکند یا عملکرد آن کاهش مییابد، نیاز به سرویس یا تعمیر پیدا میکند.
آیا میتوان الکتروموتور شناور را در هر عمقی نصب کرد؟
نصب الکتروموتور شناور در هر عمقی ممکن نیست؛ باید عمق چاه بررسی شود تا مطمئن شوید موتور توان عملکرد مناسب در آن عمق را دارد.
